Kapampangan Literature
A Historical Survey
and Anthology
by Edna Zapanta Manlapaz 1981
Aring Palmarin
Corrido qng Bie nang Delanan ning
Suging Aring Palmarin at Ita ning
Asawa nang Capanusig a Reina Isberta
qng Caya rían Marsella.
Cacu ya pang pagulutan
Don Juan qng paque nang yan,
ya ing saglitan sabían
utus ning Dios a malam.
Inia cacung asaglawe
ing bague anti caniti
umasdan ta ing maliari
dapat ning Dios a sugui.
Uling buri nang ablasan
dapat nang mayap Don Juan
lunus na’t pamacundangan
caring calulung mengamate.
Ning Dios inaus na ya
San Miguel ayalagad na,
qng purgatorio ume ca
cumang anam a caladua.
Caretang tune tinanggap
Don Juan qng mayap nang dapat,
uling oras da nang munlas
qng anggang dapat nang mayap.
Qng yatu deti subli la
micalat qng dalana’na
ampón musi la pa quea
angga cayarian Marsella.
Daptan dang tune caguiwan
carela alang magculang
qng sabia nang cailangan
Juan qng aya’nang lugal. . . .
E ra neman sucat lacuan
anggang e raca tuburan,
uling qng aya’nang lugal
panganib na tutung dacal.
Ume na ca qng utus cu
uling iti yang buri cu, cabud na namang memintu
ning arcángel a mayubu.
Caras na pinili na la
detang anam a caladua,
at layung penabili’na
ing sablang catutucan da.
Ding caladuang mitutucaiy—7
subli queting cacarinan,
ing tula ra e anianan
munlas caniting Don Juan.
Eata migcalat na la
Don Juan qng dalana’na,
uli ning pamanupad da
qng utus ning Dios carela.
Ampat ta na balu Yamu
’ting sumaup ampón miglo,
ya namang salesayan cu
ing lacad nang solusolu.
Ding lalabasa’nang ayup
caring caquewan at bunduc
anti ra waring sasaup
in coplas dang macayuyut.
Inia e na cainipan
ing panlacad nang Don Juan,
anti re waring lilimbang
ayup a queracaldacal.
Nanan ta qng panlacad na
mecabulad iquit na ya
libutad na ning sabana Li—
ing yatu cacung umasdan.
Quitna’ne ping pigmananuan,
apo, nananu ca quean?
Pequibat na mo ning quitna^
ing yatu cacung imasdan.
Inta e ca suguing tau,
nu carin ta ing pacsa mu,
mangasanting lang caballo
dea’ning tatairan mu?
Don Juan ing paquibat na
qng cayarian pung Marsella.
Ing tinglu ning casabi na,
nasa mu ing maquipusta?
Nung macanian ing nasamu,
siertu na ing casambut mu;
uling ali ya turan mu
balat tambor a ulan mu.
Wari sang ipagcalub yu
ing pamalita ye cacu
quening balu yung aguiu cu,
apo, munlas cu quecayu.
E mu ing sabian que queca
nung nanu yang balat ita,
uling nasa cung talaga
ing pati acu musi pa.
Uling cacu nang cabaluan C\f
ing queti mu pamanialan, V
inia queti cu dinalan \ ^
sangcan da cang panenayan.
Don Juan nganang tinunglu,
apo, macamulala cu
qng cabiasnan yung iquit cu,
tela pu manula cayu.
Iti canacu lugud na
ning Guinung Dios banua, p
profeta cu ping biasa, \
ing isip mu e sinala.
Cuyug cu, ban abalu mu
nung ninu acung carap mu,
ating queca icutang cu
uling maustang balu cu.
Ing laguiu cu Noet-noen,
Don Juan, tandanan mu pin, ^ ^ <-
at queca musi cung tambing
ume qng aring Palmarin.
Ing paquibat na mong Don Juan^
Apu cu, queca cu utang,
iting quecang capagalan
at mayubu mung cabiasnan.
Mayap pu ing cuanan mu ya
cabayung metung saque ca,
Noet-noen ngana moa,
yang nasa cung talaga.
Sinulung no ilang adua
canitang pamanlacad da,
Noet-noen ngana quea,
Don Juan, cacu damdam ca.
Balat ning tambor a ulan
ali ya balat animal;
caring sablang caugalian
gagamita’ning cabiasnan.
Balat ning tambor a ita
catat yang metung a turna;
e mu pagmulalan ita
ning Dios uling buri na.
iti nang tumang iti nan,
Aring Palmarin a sacdal
e ne balung milulan man
qng cajuela nang sisimpan.
Misan qng aldo ning junta,
arapan ding consejos na,
ing Ari tinalacad ya,
bisang magpulbus sana.
Sera na neng mirarapal
cajuela layun sinimpan,
ing junta e na milud man,
qng turna ing casangcanan.
Linub ya quetang cuartu na,
carin pin siniasat na ya,
mipamulala ing lub na,
mitmu ne itang cajuela.
Quinua ne ing depat na
lila’ne quetang bodega,
catlung aldo siasat na ya,
singcup ne ing carina’na.
Caniti ne pepapate
qng baluga nang cayabe;
diluca’nang sablang laman,
catat qng tambor de quine.
Salucuya’ning sabi na
carin naman miraras la,
ating taung amatan da
lalam dutung painawa.
Uling ning aldo pali na
pilit qng painawa na la;
sinalilung la canita
lalam dutung qng lilung na.
Ing taung disan da carin
macalucluc, patingangin,
macapagmulala ya pin
qng virtud nang ilalarin.
Canitang pangalucluc na
magpasiuc, patingangin ya
qng angin a titiup na
malibungbung ing sabana.
Ding dutung a mirarasan
quetang pasiuc nang masican,
nung e la tuquing mayabual
mapacli la capilitan.
Iti na i’Supla-supling
ing laguiu’t pamansag na pin
ing disan dang patingangin,
cuyug ne ping Noet-noen.
Noet-noen, ngana quea,
cuyug cu, baquet queti ca? f j
Supla-supling mequibat ya,
queca musi cung talaga.
Don Juan nganang tinunglu:
Nung ita pu yang lub mu,
nio ing metung a caballo,
saque ca’t lumacad tamu
I' Supla-supling canita
quinua ne ing cabayu na;
ngana, cuyug cu, atana,
samantang aldo miplac ya.
Sinulung no ilang atlu,
inyang marayu nong tutu,
ating iquit dang catau,
lalacad magsolusolu.
Iniang iti dasan da ya,
Noet-noen quitna’na ya;
cuyug cu, baquet queti ca?
Tuqui capa queque, ngana.
Iti nan y Miran-miron
maqui siwalang maragul;
nung mulio ya malibungbung,
lasa matni pa qng duldul.
Qng talas na panimanman
alang e na dasan lawan,
dinalan mang bara lalam
anti waring alang pampan.
Nanan ta malagua’t sabi
minusi ya naman iti,
ing tula ra alananti
apat cataung miabe.
Inyang milaut no naman
mecad atin lang amatan
taung lalacad qng dalan
salusu na e anianan.
iti ali re cabicas
Ding calupa nang maglacad,
Uling ing queang panlacad
Daig neng paslung binatac.
Iti magpaltiticu ya,
E mu nanung salusu na,
Panaquit da bignus da la
Caballong sasacayan da.
Tutu’t masalusu la man
Caballu rang sasacayan,
Dit’man e re ayabutan,
Salusu na e anianan.
Nganang guingcas Noet-noenJ
e taya sucat dasan pin,
nanan cu man iti ya pin
cuyug cung Curang-curing
Tucnang tamu nung ya ita,
Noet-noen mequibat ya,
buliawan que at ban queta
mitán ya quetang lacad na.
Guinulisac yang masican
melibungbung ing caquewan.,
Curang-cureng queang dindam
agad na cabud tinucnang.
Canita disan da na ya,
Miran-miron quitna’na ya,
cuyug cu, binang dapal ca,
nu ca ta ume canita?
Pequibat nang Curang-curing,
iti sadiang balu yu pin,
bitiş cu e que apiguil
ngening lalacad cu mu rin.
Don Juan sinalabat ya,
obat pu tatalnan yu pa,
ing metung e ya macabpa, obat
balamu pu masaquit ya?
iti e pagmulalan mu
ing pamagpaltiticu cu,
nung ibulus queng bitis cu
lual cu queti qng yatu.
Noet-noen ngana moa, l
queque tuqui capa sana,
Curang-curing mequibat ya,
caballong metung cacu ya.
Uling mapali neng aldo
bista man masalusu cu,
nung wari at lumacad cu,
malili co pota cacu.
Nanan ta dininan da ya
caballong asaquea’na,
itang lacad da sindu ra,
paique qng pagnasan da.
Anti ning miras lang ugtu
tutu ya pali ing aldo,
mengamanu yang catau
mayap ing painawa ta mu.
Bista man e ta mapagal
queting lacad tang iti nan,
ding caballong sasaquean
sucat ta lang painawan.
Sinalilung la canita
lalam dutung a disan da,
sangcan palipasan da ya
ing aldo quetang pali na.
Carin la mipahilig
memag-ulun caring lalid
mecad carin de atilip
ing usang carin linapit.
Iting usang amatan da
sugatan at maina na ya,
uling apaña ra na ya
mamanğasu qng sabana.
Uling e re man sugatan
ali ne masaquit dacpan
uling deting miabe-abe
ganap no sablang cayapan.
Masalusu ya mang usa
Curang-curing dasa’na ya,
o ngening sugatan ya pa
lalung malaguang acua ra.
Decap de’t linutung agad
ding limang miabe maglacad
at layun da nang tinatag
pamangan da ban milabas.
Horas ning pamamangan da
mecad naman dinatang ya
ing meca pana qng usa,
Punta-punting ing lagyu na.
Caras na caring mamangan
inagad ne cabud quitang,
ala co pa pung amatan
metung a usang sugatan?
Pequibat nang Supla-supling
o ining cacanan mi pin,
ing calma queque miriquil
qng danup mecaulu pin.
Punta-punting ing tinglu na
maragul cu tula ngana,
nang uari’t macapaldan ya
queco ing tiran cung usa.
Queti ngening pangaras cu,
baquet queti co disan cu,
nuco tapu painturu s
baquet epa yusi yucu? I 3 J
Ing pequibat nang Don Juan
nung lub mu pu ing mantabe,
cacu pung quiquilalanan
sucad ning bie ingatan.
Miluntu- no ping linacad
quetang sabanang malapad,
iniang milaut nong ditac
tinucnang la at mibalac.
Uling itang amatan da
anti waring quisdanan da
bunduc ya at lalacad ya
painturu ya carela.
Iniang aquilala ra ya
ing mamusan catau ya,
i’Noet-noen guingcas na
ngana, cuyug, baquet sana?
Nu ca ibat, Carguen-cargon,
baquet bunduc yang maragul
ing pisanan mung luluyun,
nu me ta bielas a gabun?
I’Don Juan misdan ing lub na
qng sicanan nang iquit na,
ing cataung ita, ngana,
bunduc sucat neng adala!
Noet-noen qng cutang na
Carguen-cargon mequibat ya;
iting bunduc quinua cu ya
gulut pisamban Candaba.
Queti que nasang italpac
ampat mong ing queti patag
uling caring e ya dapat,
panganib na e mu ditac.
Inia carin leco cu ya
qng ibata’nang Candaba
dutung na masasalut la
caring trozong cacuanan da.
Maluca at mabandi ya
patali yang bale tabla,
e na aguiu ning bienis na
iti pagcapilita’na.
Caniti na ne pin quildas
ing caiga nang misnang bayat,
qng gulpi nang pangasaldac
dinuldul itang labuad.
Carin ya mipalibutad
gulut pisamban Arayat,
ing inagtanganang labuad
sinaguid angga De la Paz.
Qng quelapda’ning dalisdis,
’tin pang sinaguid Calumpit,
mebatio angga Apalit, 1 fa
quecaba’ning queang bitis.
Iti ing querarasa’na i
nitang bunduc Alaya,
Candaba ing ibata’na
meguing ilug at pinac pa.
Inia ngeni ing Candaba
daca’la ring plaisda’na,
iti ing sadiang lugal na
niti nang bunduc Alaya.
Iniang iti mayari na,
Noet-noen miniabi ya,
cuyug, nung buri mu sana,
musi ca pa queque, ngana.
Tula cu e mamagcanu
ing queco ngeni musi cu,
ini mu mang sicanan cu
queco ating casilbian cu.
Linacad no ila na ngan,
pitu no ngeni qng bilang,
ding anam a miabe-abe,
capitu re i’Don Juan.
*Mt. Alaya = Mount Arayat.
Aring Palmarin, Poetry
I cannot read this, going to need an English translation. I know we are trying to promote the language but what happens to Kapampangans like me who were raised Kapampangan as a 2nd or 3rd language? In u.s.a my family raised me speaking English 1st, Tagalog 2nd and Kapampangan 3rd but it was mostly the grandparents who used Kapampangan to us.
-
EzekielCharlemagne
- Regular Member
- Posts: 74
- Joined: Fri Apr 10, 2020 5:18 am
kanyaman nang baaaaasan agyang ali ke atindian LOL buklat ke pamu ing dictionariu binye mu kaku sir 
-
ElishaRose
- Regular Member
- Posts: 60
- Joined: Fri Apr 10, 2020 3:20 am
wow kasanting na! dakal a salamat pu